* سال قمري حقيقي برابر است با 354 روز و 8 ساعت و 48 دقيقه و 36 ثانيه و 37 ثالثه ، و 55 رابعه . * سال شمسي برابر است با 365 روز و 5 ساعت و 48 دقيقه و 46 ثانيه و 6 ثالثه و 10 رابعه . * تفاوت بين سال شمسي وقمري حقيقي عبارت است از ده روز و 21 ساعت و 9 ثانيه و 28 ثالثه و 14 رابعه و 48 خامسه . 3 . در مقالهء سوم : « رؤية الهلال والمواقيت غير المعتدلة » مهندس محمّد على صائغ پس از توضيحاتى دربارهء سال وماه شمسي وقمري ، كبيسهء سالهاى قمري را به خوبى شرح مىدهد وبيان مىكند كه در هر سى سال ، 11 سال كبيسه - يعنى ذي حجهء 30 روزه - و 19 سال غير كبيسه است . همچنين راجع به شروط امكان رؤيت هلال مانند مكث هلال بالاى أفق ، بعد سوى ( بعد زاوى ) بعد معدّل ونيز حركت قمر وچگونگى تولد هلال وهمچنين اين نكته كه اگر هلال در بلاد شرقي رؤيت شد ، به طريق أولى در بلاد غربى محلّ رؤيت ، ديده خواهد شد مشروط به اينكه هر دو داراى يك عرض يا قريب العرض باشند ، به خوبى توضيح مىدهد . وى پس از اين مباحث ، به مناسبت ، راجع به أوقات فرائض وچگونگى برگزارى آنها در مناطق غير معمولى ؛ يعنى مناطق قطبى وشهرهايى كه داراى عرض 49 درجه وبيشتراند ( چه شمالي وچه جنوبي ) به تفصيل بحث ، واحتمالات گوناگون را بررسى ، ورأى عالمان أهل سنت وبرخى از علماى شيعه را در اين باره نقل كرده وهمهء زواياى اين بحث را كاويده است . مىدانيم كه در شهرها ومناطق داراى عرض جغرافيايى بيش از 49 درجه ، مانند لندن ، هامبورگ ، استكهلم ومسكو ، بيش از دو ماه از سال ، شب به طور كامل تاريك نمىشود وشفق به فلق ( روشنايى پس از طلوع فجر ) يا حمرهء مغربيه به حمرهء مشرقيهء صبح متّصل مىشود . هرگاه ماه مبارك با چنين أيامي مصادف شود ، مشكلاتى پيش مىآيد واين كريمه مصداقى نخواهد داشت : كُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ « 1 » . همچنين برخى مناطق در زمستان شب 72 ساعته ودر تابستان روز 72 ساعته

--> ( 1 ) بقره ( 2 ) : 187 .